Jump to Navigation

Peri-partum-postnatale depressie

Zwanger zijn beïnvloedt het hele hormonale systeem, wat maakt dat zwangere vrouwen tijdens hun zwangerschap, tijdens de bevalling of na de geboorte danig 'in de war' kunnen zijn. Huilen en blij zijn, energie hebben of zich futloos voelen, zelfvertrouwen hebben en zichzelf niets waard vinden, ... het is soms een soep.
Bij sommige vrouwen kunnen gevoelens van somberheid langzaam de overhand nemen tijdens de zwangerschap (peri), de bevalling (partum) of na de geboorte (post).  

Men ziet de symptomen wel eens over het hoofd want een zwangere vrouw of jonge moeder heeft vaak een slaaptekort, geen wonder dus dat ze moe is. En een baby is erg kwetsbaar, dus bezorgdheid ligt voor de hand. Maar de klachten nemen bij deze vorm van depressie zulke extreme vormen aan dat de moeder haar taken niet meer normaal kan vervullen. Zwangere vrouwen of jonge moeders beseffen niet altijd dat de negatieve gevoelens bij de ziekte horen en verdwijnen wanneer de depressie voorbij is.

De meest voorkomende klachten zijn: 

  • sombere stemming
  • gebrek aan interesse en initiatief
  • weinig plezier beleven aan de baby
  • geen 'moedergevoel' hebben of juist overbezorgd zijn voor de baby
  • extreme vermoeidheid en lusteloosheid
  • huilbuien
  • prikkelbaarheid en agressieve uitvallen (bijvoorbeeld schelden en verwijten maken)
  • concentratieproblemen, verwardheid en vergeetachtigheid
  • slapeloosheid of juist een extreem grote slaapbehoefte
  • gebrek aan eetlust of juist overdreven eetlust
  • weinig zelfvertrouwen en het gevoel niets waard te zijn
  • het gevoel vanbinnen dood of leeg te zijn
  • gevoelens van machteloosheid, wanhoop en angst en sterke neiging tot piekeren
  • meer algemene lichamelijke klachten zoals hoofdpijn, duizeligheid en misselijkheid

Tips

  • Praat met de  zwangere vrouw/jonge moeder over haar gevoelens en gedachten. Help haar te praten over de negatieve gevoelens, zonder dat ze zich daar schuldig over voelt.
  • Je reageert best niet met uitspraken als “Kop op, laat je niet gaan. Je hebt alles om gelukkig te zijn. Ga eens op vakantie. Stop met dat zelfmedelijden. Het had erger gekund. Ik kan het me perfect inbeelden. Gewoon niet meer aan denken. Je beeldt het je in … .” Zulke zinnen, die de gevoelens van de moeder ontkennen of minimaliseren, helpen de mama niet. Ook medelijden helpt trouwens niet.
  • Probeer de depressieve gevoelens niet 'weg te praten' en geef geen adviezen en tips.
  • Begrip, empathie en de bereidheid serieus te luisteren zijn het belangrijkst.
  • Je kan werken rond zelfvertrouwen door bijvoorbeeld te bespreken met de (toekomstige) mama dat fouten maken mag, kan én menselijk is.
  • Overleg welk deel van de zorg voor kind en huishouden je kan overnemen, zodat de jonge moeder ook tijd voor zichzelf heeft. Bevraag wat je kan doen om het draaglijker te maken. Neem echter niets onnodig over.
  • Iedereen in de omgeving van een vrouw met een postpartum depressie kan te maken krijgen met haar agressieve buien en uitvallen. Bedenk dat die bij de depressie horen en dat juist jij het 'doelwit' bent omdat de moeder zich bij jou durft te uiten en veilig voelt.
  • Vergeet de partner en de eventuele andere kinderen niet, betrek hen in de zorg en hou rekening met hun draagkracht.
  • Stimuleer zelfzorg.
  • Bied structuur.
  • Maak alles heel concreet.
  • Stap voor stap, volg het ritme van de mama.
  • Neem lichamelijke klachten au serieux.
  • Benoem elke kleine, positieve stap en moedig de mama aan.
  • Hou je eigen grenzen in de gaten en draag zorg voor jezelf.
  • Wees alert voor zelfdoding of schade toebrengen aan het kind.
  • Overleg met de huisarts of vroedvrouw als je je zorgen maakt over de jonge moeder en wanneer deze elk probleem ontkent.

Enkele centra in Vlaanderen bieden een behandeling voor moeders die na de bevalling worden geconfronteerd met psychische problemen. Naast de behandeling van de problematiek van de moeder is het ondersteunen en optimaliseren van de affectieve band tussen moeder en baby een belangrijke peiler in het behandelaanbod. De centra voorzien in ambulante behandeling, dagbehandeling en residentiële behandeling.

  1. Moeder-kind-eenheid te Gent (Psychiatrisch ziekenhuis Sint-Camillus)

  2. Moeder-kind-eenheid (Bethaniënhuis Zoersel)


Koppelingen
Trefwoorden woordenwolk:


Main menu 2

Page | by Dr. Radut