Jump to Navigation

Partum-postnatale psychose

Sommige jonge moeders kunnen last krijgen van waandenkbeelden tijdens de bevalling (partum) of na de geboorte (post). Dan is er sprake van een postpartum psychose (ook wel een kraambedpsychose genoemd). Wanen zijn gedachten die niet stroken met de realiteit: je denkt dingen die in feite niet correct zijn. De moeder denkt dan bijvoorbeeld dat het kind niet van haar is of ziet in een flits voor zich dat ze de baby van de commode laat vallen. Ze kan zo somber zijn dat ze denkt dat zij of de baby dood beter af is. In zo'n geval moet direct deskundige hulp worden ingeschakeld. Een opname kan dan aangewezen zijn. Het herstellen van het dag- en nachtritme is van groot belang. Als de moeder samen met de baby wordt opgenomen, kan de band tussen beiden eveneens geobserveerd en geoptimaliseerd worden. 

Symptomen van een postpartum psychose kunnen zijn:

  • slaapstoornissen (slaapgebrek, verminderde slaapbehoefte)

  • onrust

  • prikkelbaarheid

  • opgewonden of juist sombere stemming

  • verhoogde spraakzaamheid: sneller praten, veel praten

  • achterdocht

  • verwardheid/een niet te volgen denkpatroon (van de hak op de tak springen)

  • wanen, bijvoorbeeld met betrekking tot de zwangerschap, de bevalling of de baby

  • hallucinaties (dingen zien, ruiken, proeven, voelen, horen die er eigenlijk niet zijn)

  • het gevoel het contact met zichzelf en/of de omgeving kwijt te zijn

  • gedachten aan zelfdoding of de baby iets aan te doen

Tips

  • Overleg met de huisarts, je verantwoordelijke, de vroedvrouw.

  • Wees alert voor zelfdoding of schade toebrengen aan het kind.

  • Iemand met een kraambedpsychose heeft veel chaos in haar hoofd en kan soms erg achterdochtig zijn. Hou je boodschap duidelijk, ondubbelzinnig en kort.

  • Mensen die (tijdelijk) gehinderd worden door hun psychose, hebben rust en kalmte nodig. Vermijd drukte, chaos en stress in de omgeving. Streef naar een prikkelarme omgeving (zet radio/TV uit, beperk lawaai,…) en blijf zelf ook rustig.

  • Respecteer de cliënt in haar behoefte om zich van sociale contacten af te wenden.

  • De cliënt kan irritatie oproepen door haar achterdocht en haar aanvallende of verdedigende houding. Weet dat dit geen persoonlijke afwijzing betekent. Tot een oprechte houding ben je vaak alleen in staat als je de ziekte en het daaruit voortvloeiend gedrag herkent en begrijpt.

  • Benader haar voorzichtig, doe geen onverwachte dingen.

  • Accepteer de cliënt, maar bevestig haar wanen of hallucinaties niet. Bevestig de ideeën die wel realistisch zijn.

  • Ontken de wanen en hallucinaties ook niet, zeg wel dat jij het anders ervaart. Voor de cliënt zijn de wanen en hallucinaties echt.

  • Accepteer de cliënt met haar probleem, ga geen discussie voeren.

  • Zorg ervoor dat je niet uitgeput raakt doordat een moeder haar waan urenlang vertelt, blok tijdig maar respectvol af.

  • Richt de aandacht op de werkelijkheid (bijvoorbeeld door oogcontact te maken, door haar naam te noemen).

  • Ga na wat de cliënt voelt: een cliënt kan tijdens een psychose erg in zichzelf gekeerd zijn. Dan gaan we soms gevoelens en gedachten voor haar invullen. Toch is het juist in deze situaties belangrijk te vragen wat de cliënt zélf ervaart.

  • Help haar bij het oppakken van het normale dagelijkse leven. Structuur, rust en regelmaat zijn daarbij heel belangrijk. Belangrijk hierbij is een structuur te vinden die de persoon zelf prettig vindt. Hier zijn namelijk geen algemene regels voor te vinden die iedereen prettig vindt. Dring jezelf niet te veel op en laat haar zoveel mogelijk zelf bepalen hoe zij het dagelijkse leven oppakt. Vraag wat jij zou kunnen doen om daarbij te helpen.

  • Stel de eisen niet te hoog en wees met kleine stapjes tevreden.

  • Ook het lichamelijke aspect is belangrijk: gezond eten, voldoende beweging en een goede lichamelijke verzorging.

Enkele centra in Vlaanderen bieden een behandeling voor moeders die na de bevalling worden geconfronteerd met psychische problemen. Naast de behandeling van de problematiek van de moeder is het ondersteunen en optimaliseren van de affectieve band tussen moeder en baby een belangrijke peiler in het behandelaanbod. De centra voorzien in ambulante behandeling, dagbehandeling en residentiële behandeling.

  1. Moeder-kind-eenheid te Gent (Psychiatrisch ziekenhuis Sint-Camillus)

  2. Moeder-kind-eenheid (Bethaniënhuis Zoersel)

 

 

 

 

 

 

 

 


Koppelingen
Trefwoorden woordenwolk:


Main menu 2

Page | by Dr. Radut