Jump to Navigation

(Gedeeld) beroepsgeheim, spreekrecht en spreekplicht

Het beroepsgeheim is een belangrijk onderdeel van onze professionele houding. Beroepsgeheim is geen gemakkelijk onderwerp. Enerzijds heb je het juridische kader met wetteksten en de interpretaties hiervan. Anderzijds heb je de dagelijkse realiteit waarbij je soms heel dicht bij de zorgvrager staat. Zeker in de thuiszorg waar je nog meer in de privacy van de cliënt doordringt.

De basis van de beroepsrelatie tussen zorgverstrekker en cliënt is vertrouwen. De vertrouwensrelatie geeft het beroep van zorgverstrekkers een meerwaarde. Mensen voelen zich veilig en professioneel bejegend. Door hiermee correct om te gaan krijg je vaak toegang tot domeinen waar anderen worden buiten gehouden.

Beroepsgeheim houdt in dat je als zorgverstrekker de plicht hebt om te zwijgen over feiten en gegevens van je cliënt, die je bij het uitoefenen van je beroep te weten bent gekomen. Het gaat over alles wat ons wordt toevertrouwd, maar ook over alles wat we spontaan te weten komen over de cliënt en diens omgeving. Het gaat over informatie die gezien of gehoord wordt. Het kan gaan over objectieve en subjectieve gegevens. Meningen of gevoelens van de cliënt, zijn partner en/of familieleden. Het beroepsgeheim verplicht ons om al deze informatie geheim te houden, net om de vertrouwensrelatie te beschermen. Ook na het beëindigen van je arbeidsovereenkomst blijf je gebonden aan het beroepsgeheim, en zelfs na het overlijden van de cliënt in kwestie. 

Je beroepsgeheim schenden is strafbaar, maar er zijn wettelijk wel een paar uitzonderingen voorzien. Dat wil zeggen dat er situaties zijn waar je wel spreekrecht hebt, of zelfs spreekplicht. 

Zo kan het in sommige situaties noodzakelijk zijn om informatie te delen met anderen om een goede zorgverlening te kunnen garanderen. Er is sprake van een gedeeld beroepsgeheim wanneer collega’s en andere professionele zorgverleners, die onder het beroepsgeheim vallen, informatie willen delen in functie van de zorgverlening aan een gezamenlijke cliënt met een zelfde zorgdoel. Let wel, dit gebeurt te allen tijde met respect voor en met de toestemming van de cliënt. Dit wil zeggen dat we louter objectieve en noodzakelijke informatie delen. Dit staat in groot contrast met het delen van subjectieve informatie, wat wordt gezien als roddelen.

Je hebt ook spreekrecht als je aangifte wil doen van (dreigende) mishandeling van een minderjarige of mishandeling van een persoon die kwetsbaar is omwille van zijn of haar leeftijd (bijvoorbeeld een oudere), zwangerschap, een ziekte of handicap, of wanneer je aangifte wil doen van partnergeweld. Het spreekrecht geldt niet tegenover de politie, wel tegenover een procureur des Konings. 

Spreekrecht verandert in spreekplicht wanneer er sprake is van een noodtoestand: er doet zich een daadwerkelijk en onmiddellijk gevaar voor waardoor je direct moet handelen. Als je dan verzaakt aan je spreekplicht (bijvoorbeeld door geen hulpdienst te bellen), is er sprake van schuldig verzuim, wat strafbaar is. 



Main menu 2

Page | by Dr. Radut