Jump to Navigation

2.1 Wat is gedrag?

Gedrag bestaat uit waarneembare handelingen (direct waarneembaar voor anderen en jezelf), niet-waarneembare handelingen (innerlijk gedrag) en/of onbewuste (reflexmatige) handelingen.

1. Waarneembare handelingen kunnen we observeren. We zien waar iemand anders mee bezig is: stofzuigen, pannenkoeken bakken, fietsen, slapen, vechten,…

2. Naast uiterlijk waarneembaar gedrag bestaat er ook innerlijk gedrag. Dit kunnen we niet zomaar observeren bij anderen. Innerlijk gedrag is bijvoorbeeld een emotie (boosheid, schaamte, schuld), dromen, denken,…

3. Er bestaan ook onbewuste handelingen. Dit noemen we ook wel reflexen. Een reflex is een automatisch gestuurde handeling die we niet bewust aansturen. Bijvoorbeeld het sluiten van de ogen als je niest of de manier waarop je reageert als je een ernstig auto-ongeluk ziet (bellen naar hulpdiensten, verstijven, panikeren,…).

Veel gedragingen hebben een erfelijke basis. Erfelijke factoren bepalen vaak het uiterlijk en het lichamelijk functioneren van een mens. Ze bepalen ook in bepaalde mate eigenschappen als intelligentie, koppigheid, creativiteit enzovoort.

Het gedrag wordt, naast de genen, ook beïnvloed door allerlei omgevingsfactoren: fysische, spirituele, culturele, sociale, psychische en fysieke factoren. Zo zijn wij, Europeanen, eerder geneigd somber te zijn, zwart te dragen, te treuren als we een dierbare verliezen. Sommige culturen dansen rond de overledene omdat deze is overgegaan naar een betere en mooiere wereld. Zo zie je maar dat gedrag ook bepaald wordt door omgevingsfactoren.

Al vele jaren is er een discussie gaande over de relatie tussen erfelijkheid en de omgeving waarin je je bevindt (het milieu). Toch is dit een moeilijk gegeven, want wat kunnen we nu precies door middel van erfelijkheid doorgeven? Kan schizofrenie doorgegeven worden van vader op zoon? Of crimineel gedrag? Je zou dan zeggen dat mensen letterlijk als crimineel geboren worden en dat hun hele leven blijven. Gelukkig is dit niet correct: de omgeving oefent ook invloed uit. Maar hoe ontstaat gedrag? Wat maakt dat gedrag verandert of net niet?



Main menu 2

Page | by Dr. Radut